Еліміздегі қазіргі таңдағы білім беру жүйесіндегі қарыштап алға басқан ғылыми техникалық прогресс заманын осыдан он, он бес жылғы кезеңмен тіпті салыстыруға келмейді. Кешегі химиялық теңдеулерді қара тақтаға бормен жазатын мұғалімдер қазіргі таңда көптеген мектептерде борды химиялық реактив ретінде ғана қолданатыны шындық. Оның орнына маркерлік тақталармен қатар, интербелсенді тақталар кеңінен қолданысқа ие болуда. Қазіргі қоғам мен білім беру жүйесінің қарқынды дамуы мектеп түлектерін даярлау сапасына үнемі жоғары талаптар қояды. Заманауи мектептің оқу-тәрбие процесінің сапасын жақсартуда цифрлық білім беру ресурстарын (ЦБР) тәжірибеде кеңінен қолдану оқу процесін ілгерілетуге, оқытуды дамыту идеяларын жүзеге асыруға, оқу процесін ұйымдастырудың формалары мен әдістерін жетілдіруге, нақты білімді механикалық игеруден алған білімді қолдануға көшуді қамтамасыз етуге бағытталған ерекше рөл атқаруы керек.
Жас ұрпақты тез өзгеретін ақпараттық қоғамдағы өмірге дайындау, жаңа білімдердің пайда болу процесі айтарлықтай тездейтін әлемде мұғалімдердің үнемі кәсіби дамуы үшін әрдайым жаңалықтарды игеріп отыру қажеттілігін тудыруда. Осы мәселелерді шешуде қазіргі мұғалімнің ақпараттық-коммуникациялық технологияларды меңгеруі маңызды рөл атқарады. Ақпараттық технологияны қолдана отырып сабақ өткізу — оқудағы ынталандыру көзі. Осындай сабақтар арқылы оқушылардың психикалық процестері белсендіріледі: қабылдау, зейін, есте сақтау, ойлау; танымдық қызығушылықты ынталандыру әлдеқайда белсенді және тезірек жүзеге асады. Адам өз табиғаты бойынша ақпаратты көзбен қабылдайды, ал ақпараттың 80% -дан астамы оны визуалды анализатор арқылы қабылдайды және есте сақтайды. Ақпараттық технологияны қолданған сабақтың дидактикалық артықшылығы — қатысу эффектін құру («Мен оны көрдім!»), яғни, көзбен көру оқушылардың қызығушылығы, білім алуға деген құштарлығы және қызығушылығын арттыратыны сөзсіз.
Электрондық оқулықтар, оқу құралдары, тренажерлер, зертханалық практикумдар, білімді тестілеу жүйелері, мультимедиялық технологияларға негізделген жүйелер болып табылатын компьютерлік бағдарламалар мен оқыту жүйелерін қолдана отырып, химия сабақтарында ақпараттық технологияны қолдануға болады. Сонымен қатар мұғалімнің сабақты ұйымдастыруда, өзіндік дидактикалық материалдарды жасауда шығармашылықпен жұмыс жасау мүмкіндігі бар. Мұғалім дайын оқу ресурстарын да, өз бетінше құрылған ресурстарды да қолдана алады, мысалы, білім беру платформасы немесе кез келген басқа бағдарлама негізінде қарапайым ресурстармен танысады.Олар дәстүрлі оқулықтар мен оқу құралдарына қосымша ретінде жасалынған. Сандық білім ресурстар жиынтығы белгілі сабақтарға байланыстырғандықтан сабақтың дәстүрлі процесіне ауыртпалықсыз сәйкес келеді. Сонымен қатар, олар мұғалімдердің көпшілігіне сабақтарын жаңа, заманауи етуге мүмкіндік береді. Химиялық білім берудің негізгі формасы ретінде сабақ электрондық оқыту модульдерін қолдануға үлкен мүмкіндіктер береді. Олардың кейбіреулерінің мазмұны жаратылыстану ғылымдары бойынша жалпы білім беретін оқу орындары үшін химия пәнін базалық деңгейде де, одан да жоғары деңгейде оқытуға мүмкіндік береді. Әдетте, әр сабақ үш модульден тұрады: ақпараттық, практикалық (тренажер), диагностикалық және бақылау модулі.Ақпараттық және практикалық модульдерді сабақта жаңа материалды оқу кезінде де, оны жинақтау кезінде де қолдануға болады. Бақылау модулін жаңа материалды қайталағанда, сонымен қатар сабақты қорытындылау кезінде білім мен дағдыларды бақылау кезінде қолданған жөн. Химия пәнін оқытуда химия ғылымының сипаттамаларына негізделген компьютерді қолдану ең тиімді тәсіл болып табылады. Бірінші кезекте химиялық процестер мен құбылыстарды модельдеу, интерфейс режимінде зертханалық қолдану, жаңа материалды ашу және оның игерілуін бақылау үшін компьютер қолдану тиімді болады.
Компьютердегі химиялық процестер мен құбылыстарды модельдеу, ең алдымен, мектеп лабораториясында көрсету мүмкін емес, бірақ оларды компьютердің көмегімен көрсетуге болатын құбылыстар мен тәжірибелерді зерттеу үшін қажет.
Оқушы құбылысты оның параметрлерін өзгерту арқылы зерттей алады, алынған нәтижелерді салыстырады, талдап, қорытынды жасай алады.
Мысалы, реакцияға түсетін заттар концентрациясының әртүрлі мәндерін қою арқылы (химиялық реакция жылдамдығының әртүрлі факторларға тәуелділігін модельдейтін бағдарламада) оқушы бөлінген газ көлемінің өзгеруін және т.б бақылай алады.
Химияны оқытуда компьютерді қолданудың екінші бағыты — химиялық тәжірибеден алынған мәліметтерді бақылау және өңдеу.
АКТ қолданудың үшінші бағыты — курсты бағдарламалық қамтамасыз ету. Химияны оқытуда қолданылатын оқу бағдарламаларының мазмұны сабақтың мақсаттарымен, оқу материалдарының мазмұны мен жүйелілігімен анықталады.
Қазіргі уақытта мұғалімдер Интернетті белсенді түрде меңгеруде. Болашақта Интернеттен оқу процесіне материалдардың ену деңгейі арта түсетіні анық Оқу процесін компьютерлендіру,оқулықтан мүлде бас тарту дегенді білдірмейді, ол қол жетімділікке байланысты мұғалімнің негізгі әдістемелік құралы болып қала береді. Сонымен бірге, мұғалім үшін компьютер — бұл оқу материалын жасау процесін жеңілдететін, құрал-сайманды, оқу процесін оңтайландыратын құрал.
Химияны оқытуда компьютерлік технологияны қолдану арқылы: бір уақытта бірнеше қайталану мүмкіндігін қамтамасыз ете отырып, тікелей бақылаудан жасырылып жатқан зерттеліп жатқан процестерді көзбен көруге; материалды жеке игеру жылдамдығымен оқу мүмкіндігіне байланысты оқу процесін даралау және саралау; қателіктер диагнозымен және оқу іс-әрекетінің нәтижелерін бағалаумен кері байланысты бақылауды жүзеге асыру; өзін-өзі бақылауды және өзін-өзі түзетуді жүзеге асыру; оқу материалын игеру және жылдамдығымен оқу мүмкіндігіне байланысты оқу процесін даралау және саралау; қателіктер диагнозымен және оқу іс-әрекетінің нәтижелерін бағалаумен кері байланысты бақылауды жүзеге асыру; өзін-өзі бақылауды және өзін-өзі түзетуді жүзеге асыру; оқу материалын игеру және балалар шығармашылығының дамуына ықпал ету. Айта кету керек, сандық білім ресурстарын пайдалану әр оқушының дамуына бағытталған жаттығуларға баса назар аударуға мүмкіндік береді; білім жиынтығын қарапайым игеруден оқуды дамытуда және нәтижесінде оқушының негізгі машығы- білім алу, өмір бойына үйрену дағдыларын қалыптастыруға нақты көшуге мүмкіндік береді.
Әдебиеттер тізімі:
1. Журавлёва С.В., Каусова И.Л. Использование компьютерных презентаций в изучении химии. festival@1september.ru, 24.09.2009 ж.
2. Красновидова Е.В. Различные формы работы с компьютерными презентациями. agatik69@mail.ru 01.10.2009
3. Нечитайлова Е.В. Go to the white-board, или интерактивная доска на уроке химии// Журнал «Химия в школе» №6, 2009,
4. https://studfiles.net/preview/6226269/page
5. http://emirsaba.org/issledovanie-nauchnie-dokladi-bilim-beru-sayasati- tejiribe-jen.html
6. https://moluch.ru/conf/ped/8943/ archive/183/