Далелхан Жанар, бастауыш сынып мұғалімі
Серікова Назерке Серікқызы, дефектолог
Жәнәділова Әсел Алтайхановна, математика пән мұғалімі
Шығыс Қазақстан Обылысы білім басқармасы Глубокое ауданы бойынша білім бөлімінің «Оралхан Бөкей атындағы қазақ орта мектебі» КММ
Қазіргі заман – цифрлық технологиялардың қарқынды даму дәуірі деп айтуға толық негіз бар. Ақпараттық қоғам жағдайында білім беру жүйесі де бұл үдерістен шет қалмай, жаңа талаптар мен мүмкіндіктерге бейімделуде. Соның ішінде жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары білім беру саласына еніп, оқу үдерісін ұйымдастырудың тың тәсілдерін ұсынып отыр. Біз мектеп мұғалімдері ретінде бұл өзгерістердің оқушының оқуына, ойлауына және дамуына әсерін күнделікті тәжірибемізде байқап келеміз.
Жасанды интеллектке негізделген білім беру платформалары оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескеруге мүмкіндік береді. Әр баланың оқу қарқыны, қабылдау қабілеті мен қызығушылығы әртүрлі екені белгілі. Осы тұрғыда ЖИ технологиялары оқушының білім деңгейін талдап, оған сәйкес жеке тапсырмалар ұсыну арқылы оқытуды дараландыруға жол ашады. Бұл әсіресе үлгерімі төмен оқушыларды қолдауда, сондай-ақ қабілеті жоғары, дарынды балалардың әлеуетін дамытуда тиімді нәтиже береді.
Сонымен қатар, жасанды интеллект мұғалімге оқу жетістіктерін бақылап, дер кезінде кері байланыс беруге көмектеседі. Автоматты бағалау, оқу нәтижелерін талдау, қателерді анықтау сияқты мүмкіндіктер мұғалімнің уақытын үнемдеп, оны оқушымен тікелей жұмысқа, тәрбиелік бағыттағы іс-әрекетке көбірек бөлуіне жағдай жасайды.
Бұған қоса, жасанды интеллект оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруда маңызды рөл атқарады. Интерактивті тапсырмалар, виртуалды зертханалар, симуляциялар мен цифрлық көмекшілер сабақтың мазмұнын жандандырып, баланың танымдық белсенділігін күшейтеді. Мұндай заманауи құралдар оқушыны тек дайын ақпаратты қабылдаушы емес, өздігінен ізденетін, талдайтын және қорытынды жасай алатын тұлға ретінде қалыптастыруға ықпал етеді.
Дегенмен, кез келген технология сияқты жасанды интеллектті қолдануда шектеу мен жауапкершілік қажет. Балалардың экран алдында шамадан тыс уақыт өткізуі, дайын жауапқа сүйеніп үйренуі олардың сыни ойлау, сөйлеу, шығармашылық және қарым-қатынас дағдыларының дамуына кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан мұғалім үшін басты міндет – жасанды интеллект мүмкіндіктерін оқу мақсатына сай, педагогикалық тұрғыда орынды әрі теңгерімді пайдалану.
Біздің ойымызша, жасанды интеллект мұғалімді алмастыратын құрал емес. Керісінше, ол – ұстаздың кәсіби қызметін жеңілдететін, сабақты тиімді жоспарлап, ұйымдастыруға көмектесетін көмекші құрал. Ал оқушының тұлғалық дамуы, адамгершілік тәрбиесі, ұлттық құндылықтарды бойына сіңіруі мен өмірлік бағыт-бағдарын қалыптастыруда мұғалімнің рөлі әрқашан шешуші болып қала береді.
Қорытындылай келе, жасанды интеллектті білім беру үдерісіне саналы әрі жүйелі түрде енгізу – бүгінгі заман талабы. Мұғалім, ата-ана және оқушы өзара бірлесе отырып, бұл технологияны дұрыс бағытта қолдана білсе, ол білім сапасын арттыруға, оқушының жан-жақты дамуына және болашаққа бейім, бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыруға оң әсерін тигізері сөзсіз.
