Руханияттың кәусар бастауына апаратын жол - жалпыадамзаттық құндылықтарда - Ақпараттық-педагогикалық газеті "Ұстаз Әлемі"

Руханияттың кәусар бастауына апаратын жол — жалпыадамзаттық құндылықтарда

Зайсанбаева Гульнар Нигметовна, «Өрлеу»БАҰО» АҚ филиалы ШҚО ПҚ БАИ-дың Деңгейлік бағдарламар орталығы жетекшісі
Аубакирова Бахыткуль Кайрбековна, Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, Қарабұлақ ауылы, «Абай атындағы орта мектебі» КММ,«Өзін-өзі тану» пәні мұғалімі

«Адамның жақсы өмiр сүруiне үш қасиет негiз бола алады, олар барлығынан басым болатын – адал еңбек, мiнсiз ақыл, таза жүрек».
Шәкәрiм Құдайбердiұлы

Ұлттың рухани жаңғыруы әр адамның рухани-адамегршілік білімінің толығуына тікелей байланысты. «Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру жобасының авторы Сара Алпысқызының: «Біздер, ХХ ғасырдың естен айырылған перзенттері ұзақ пайдаланған «өркениет әдебі» шарттылығының орнына өмір әдебін қайта жаңғыртуымыз керек. Адамдар ғасырлар бойы осы құндылықтарға ие болып, тиісінше пайдаланып келді ғой. Бейнелі тілмен айтқанда, руханияттың мөлдір кәусар бұлағынан үнемі сусындап отырды. Соңғы онжылдықтардың асау ағыстары кезінде осы бастауларға апаратын жолды замандастарымыз естен шығарып алды»,- деп жазған сөздерінен бастау алғым келеді. Расымен, рухани бастаусыз білім зиянды екенін өз заманында небір ұлылар дәлелді айтып кеткен, бүгінгі таңда оны мойындауға тура келіп отыр. Сондықтан, руханияттың кәусар бастауына апаратын жолды іздеу – бүгінгі таңда өмір сүріп жатқан әрқайсымыздың міндетіміз деп түсінеміз.

     Кезінде, ежелгі грек ойшылдары: «Өзіңді-өзің таны, сонда бүкіл әлемді танисың!», – деп тегін айтпаған.
     Біз бүгінгі таңда осы өзекті мәселені қолға алу үшін ҚР-ның бірінші ханымы Сара Алпысқызының бастауымен жарық көрініп, елімізде және алыс, жақын шетелдерде оң бағасын алған «Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік бағдарламасының маңызы зор. Бұл бағдарламаның негізгі мақсаты – жас ұрпаққа жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде рухани-адамгершілік білім беру. Бағдарлама Шәкәрім, Абай сияқты бабаларымыздың ілімдерінен бастау алып, жас ұрпақтың өмірін және іс-әрекеттерін ар, иман, адамгершілік заңдары негізіне сүйене отырып, ақ пен қараның, жақсы мен жаманның, ізгілік пен зұлымдықтың ара-жігін ажырата білуге үйретеді. Яғни, бұл бағдарламадан С.Алпысқызының басты мұраты мен ниеті кешегі бабаларымыздың ой-арманымен астасып жатқанын аңғарамыз.
     Мәселен, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында (27.01.2012 ж.) былай делінген: «…Оқыту үдерісінің тәрбиелік құрамдасын күшейту қажет. Олар – патриотизм, мораль мен парасаттылық нормалары, ұлтаралық келісім мен толеранттылық, тәннің де, жанның да дамуы, заңға мойынұсынушылық. Бұл құндылықтар, меншіктің қандай түріне жататынына қарамастан, барлық оқу орындарында да сіңірілуі тиіс. Біздің жастарымыз үшін бұл өмірлік қажеттілік».
     «Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік бағдарламасында «Президент тарапынан қойылған міндеттерді шешу көп ғасырлық халық педагогикасына және балаларды жалпыадамзаттық құндылықтарға оқытудың әлемдік тәжірибесіне негізделген, ҚР білім беру жүйесінде лайықты орын алған Сара Алпысқызының рухани-адамгершілік білім беру жобасымен үндеседі. Әлемдік білім кеңістігінде «Өзін-өзі тану» білім бағдарламасының баламасы жоқ. Ол балалар мен жастарға рухани-адамгершілік білім берудің барлық деңгейлерінде үздіксіздік пен сабақтастықты қамтамасыз етеді», — делінген.
     Данышпан Омар Һаямның:
     Жүректің түріп құлағын,
     Ойланып тағы қарашы.
     Кімсің сен, қайда тұрағың,
     Енді қайда барасың? – деген өлең шумақтары қазіргі таңда да өзекті.

     Өйткені, «Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік бағдарламасында бұл мәселе – өскелең ұрпағымыздың өзінің өмірлік позициясын ұстануына, кез-келген мәселені адамгершілік тұрғысынан шешуіне, барлық тіршілік иелеріне қамқорлық көзқарас қалыптастыруға; ойын, сөзін, іс-әрекетін таза ұстауын көксейтіндігінде деп ойлаймыз.
     Бізге «Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасында тұтас тәрбие мен білім беру үдерісінің рухани негізін қалпына келтіру мәселесі жүргізілу тапсырылған. Сондықтан, қазіргі қоғамда адамзаттың дамуы үшін «руханилық» ұғымына материалық шынайылылықтан маңызы кем түспейтін оъективтік шынайылылық мәртебесін қайтарудың қажеттігі пісіп жетіліп отыр. Қазақстандықтардың рухани-адамгершілік дамуын өзектендіру мәселесі Елбасының бірнеше бағдарламалық баяндамаларының күн тәртібіне де қойылған болатын.
     Яғни, біз бүгінгі балалардың уақыт өте келе еліміздің және жаңа заман тағдырының жасампаздары болатынын естен шығармауымыз керек. Ол үшін, алдымен мектеп ұжымы руханилыққа бет бұрып, әрқашан біртұтас қызмет көрсетуі қажет деп ойлаймыз.
     Ұрпақ тәрбиесі мәңгілік рухани-адамгершілік құндылықтармен ұштасып, оларды білім мазмұнына интеграциялауда тұлға дамуы, қоғам қажеттілігіне сай азаматтық ұстаным қалыптасары сөзсіз. Сондықтан да руханияттың кәусар бастауына апаратын жолды іздеуде білім беру үдерісіне жалпыадамзаттық құндылықтар енгізу арқылы жүзеге асыра аламыз…