+7 (708) 440 0179 (WhatsApp)
vko.press@orleu-edu.kz
Дс - Жм: 9.00 - 18.00
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Желілік басылым айына 1 рет қазақ және орыс тілдерінде шығады

ШҚО ақпараттық-педагогикалық газеті
Бүгін: Сейсенбi, 27 қазан 2026 жылы
Осы нөмірден оқыңыз: № 10 - 2026

2000 жылдың қыркүйегінен бастап шығарылады. Куәлік №16323-СИ

Тыныс алу (7-сынып)

Ныгызбаева Г.Ж., «Қ.Нұрғалиев атындағы №43 мектеп-лицейі» КММ-нің биология пәні мұғалімі, Өскемен қаласы

Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі: Тыныс алу            

Сынып: 7 сынып                                                           Қатысқандар:      Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың тыныс алу мүшелері бунақденелілердің демтүтіктері, балықтардың желбезектері,құстардың  және сүтқоректілердің өкпесі).

Модельдеу «Омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың тынысалу жүйесі мүшелерін салыстыру»

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың тыныс алу мүшелерін салыстыру.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар: омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың тыныс алу мүшелерін біледі.

 

Оқушылардың басым бөлігі: омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың тіршілік ортасына байланысты тыныс алу мүшелерін біледі.

 

Кейбір оқушылар: омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың тыныс алу мүшелерінің ерекшеліктерін талдай алады. Тыныс алу мүшелерінің күрделенуін ажырата алады, модельдеуін ұсынады.

 

Бағалау критерийі

омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың тыныс алу мүшелерін анықтайды.

омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың мекен ету ортасы мен  тыныс алу мүшелерінің эволюциясын  модельдейді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың тыныс алу мүшелерінің құрылысы мен қызметінің арасындағы байланысты айта алады.

Негізгі сөздер мен тіркестер: диффузды тыныс алу, желбезек, өкпе, демтүтік трахея), ауа қапшықтары, қосарлы тыныс алу, диафрагма.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

 диффузды тыныс алу,  омыртқалы жануарлардың тыныс алу мүшелері, құстардың тыныс алуы, сүтқоректілердің тыныс алуы.

Айтылым бойынша ұсыныстар:

Диффузды тыныс алу дегеніміз ол…..

Құстардың қосарлы тыныс алуы жайлы не айтасыз…

Сүтқоректілердің тыныс алу ерекшеліктері…

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Диффузды тыныс алу төменгі сатыдағы омыртқасыздарға тән, себебі…..

Жануарлардың тыныс алуы әртүрлі, өйткені….

Құндылықтарға баулу

Зайырлы қоғам және жоғары руханият.

Пәнаралық байланыс

Экология, география.

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Көпжасушалы жануарлардың,омыртқалы жануарлардың тынысалу жүйесінің құрылысы.

6-сынып П.38-39.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

(10мин)

Ынтымақтастық атмосферасын құру.

Қолданылатын әдіс-тәсіл: «Бірі-біріне сәттілік тілеу»

Оқушыларды шағын топтарға топтастыру:

«Құстар түрлері арқылы»

 тотықұс,бүркіт,қарға ,сауысқан

 

 

Қима қағаздар.

 

 

 

Тапсырма 1.

Оқушылардың өткен тақырып бойынша білімдерін анықтауға арналған сұрақтар.

Әдіс-тәсілдер:

 Бағалау:топтық

 

 

 

 

Дәптер, геометриялық фигуралар.

Слайд

 

 

Үдерістің атауы

 

Сіңірілетін газ

 

Түзілетін газ

 

Үдерістің жүретін орны(өсімдік бөлігі

 

 

Түзілетінорганикалық заттар

 

 

Тапсырма 2

Оқушылардың өткен тақырып бойынша білімдерін анықтауға арналған сұрақтар.

Әдіс-тәсілдер: «Т кестесі».

Бағалау:жұптық

                                         « Т кестесі»

 

                                                                  

 

Дұрыс 
тұжырым

Қате тұжырым

1.Газ алмасу дегеніміз-тыныс алу мүшелері арқылы оттекті сіңіруі мен көмірқышқыл газын бөліп шығаруы

2.Тыныс алудың 3 түрі жіктеледі. — Сыртқы (өкпелік) тыныс алу –газ алмасу ауа мен қан арасында жүреді.

 3.Ішкі (ұлпалық) тыныс алу-қан мен ұлпа арасындағы оттектің сіңірілуімен көмірқышқыл газының шығарылуы арқылы жүзеге асады.

4.Тыныс алу-кез келген организмнің маңызды қызметінің бірі.

             

 

       

  

 

Сабақтың ортасы

(20 мин)

Сабақтың мақсатын анықтау. Топ аттарына сәйкес тақырыпты және мақсатты оқушылармен бірлесе анықтау.

 Тапсырма 3.

Әдіс-тәсілдер: «Аялдама».

Бағалау: «Басбармақ»

Мәтінмен жұмыс.Тақырыпты өздігінен оқыту арқылы түсіну.  Мәтінмен жұмыс істеу арқылы ойлау, талдау, түсіну дағдыларын жетілдіру.

І-топ үй жануарлары:Сүтқоректілердің тыныс алу жүйесі.

ІІ-топ құстар: Құстардың тыныс алу жүйесі.                                                 

ІІІ-топ жәндіктер: Бунақденелілердің тыныс алу жүйесі.

ІҮ-топ балықтар :Балықтардың тыныс алу жүйесі.

 

Оқулық, автобустың суреті.

 

 

 

Тапсырма 4. Мәтінмен жұмыс, кесте толтыру.

Әдіс-тәсілдер: «Борт күнделігі» 

Бағалау: смайлик

Белгілі ақпарат

Жаңа ақпарат

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқулық, дәптер

 

 

 

 

 

Тапсырма 5. Топтық жұмыс.

    Омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың тіршілік ортасы мен эволюциясына байланысты тыныс алу мүшелерін модельдеу.

Әдіс-тәсілдер:«Модельдеу».

Бағалау:Қол шапалақтау

 

Ватман, шар,таяқша,желім,түрлі түсті қағаздар, ермексаз

маркер

 

Сабақтың соңы

(10мин)

 Кері байланыс..

Әдіс-тәсілдер: «БББ» стратегиясы.

Бағалау: Қол шапалақ

Оқушының аты- жөні _______________________________________

 

Білемін    

Білдім     

Білгім келеді

 

 

 

 

 

 

 

 Оқушылар әрқайсысы кестені толтырып, өз ойын ортаға салады.

 Үйге тапсырма: 26-27 оқу.Тақырып бойынша 5 проблемалық сұрақ дайындау.Венн диаграммасын құру.

 
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on google
Google+
Share on vk
VK
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on telegram
Telegram
Share on skype
Skype