Абай, Абай, ұлы Абай, дана Абай,
Дана Абайым – қасқайған нән қарағай.
Қазағымның бұйырыпты бағына
Ғасырда бір туылатын дарам-ай!
Құрметті қонақтар, ана-тәрбиешілер мен балалар! Қазақтың жазба әдебиетінің негізін салушы ұлы классик ақын Абай атамызға арналған әдеби-музыкалық кешімізді тамашалауға қош келдіңіздер!
Жүргізуші:
Что это? Абая ли это портрет?
Могущества слава и песни расцвет!
Умом и отвагою равно велик,
Какой же с Абаем сравнится поэт?
Добрый день, дорогие друзья, уважаемые педагоги и гости праздника! Мы рады приветствовать Вас в этот торжественный час в нашем зале. «Известно, что Абай всегда мечтал быть не сыном отца, а сыном Отечества. И сегодня он достиг своей мечты и гордо восседает на самом почетном месте как признанный всем миром мудрый и прозорливый Учитель, Поэт и Гений человечества», — это слова признания, произнесенные Президентов Казахстана Нурсултаном Назарбаевым. И ими мы открываем наш праздничный вечер, посвященный творчеству великого поэта Абая Кунанбаева.
Жүргізуші: Ақын еді ол жұртты аузына қаратқан,
Әрбір сөзі құйылғандай болаттан!
Туған халқын сүйіп, оны қасіреттен құтқаруды, бодандыққа қарсы Абай халқын оятып, береке-бірлікке шақырды. Туған халқы да Абайын сүйіп, қатты құрметтеді. Өмірлік мағынасы зор өлеңдерін жатқа айтып, тұмардай сақтады. Шынында әр сөзі теңіздің тереңіне тартқандай мың батпан ойдан туған, кісіге берер шабыты мен шапағаты мол Абай әр қазақтың бағдаршамы іспетті.
Жүргізуші:
Величье акына он гордо вознес,
Грядущего славным примером возрос.
Аргын и найман удивились ему,
Словам, уподобленным яркости звезд.
Имя гениального сына степи, великого поэта казахского народа, мыслителя, ученого, композитора Абая в наше время известно всему миру. Стихи и песни, философские воззрения, слова и мысли его находят отклик в сердцах людей своею человечностью, любовью, глубиной.
Жүргізуші: Абай Кунанбаев — великий поэт казахского народа, философ – гуманист, композитор, ювелирный мастер художественного слова. Он родился 10 августа 1845 года в Семипалатинской области на склонах гор Шынгыстау, недалеко от источника Каскабулак. Изначально поэту дали имя Ибрагим. Говорят, что наречению поэта таким именем предшествовал вещий сон его отца – Кунанбая. Во сне тот увидел великого представителя племени тобыкты – мыслителя и философа Аннет баба, который произнес имя Ибрахим. Предлагаем совершить по страницам слайда «Признанный миром — Абай!».
«Ұлы ақын Абайға арнау!». Оқитын: Игнатьева Алина.
Жүргізуші:
Абай – дара, Абай – кемел, озат та,
Жол салады әр өлеңі ғажапқа!
Бар жазғаны даналық боп саналған,
Жалғыздардың жалғызы ол – қазақта.
Иә! Абай – ақын. Абай – дана, ойшыл, замана суреткері. Абай – аудармашы. Абай – сазгер, композитор. ХХ-ғасырдың Гомері атанған жыр алыбы Жамбылдан: «Абайдың ақындығы туралы не айтасыз?» — дегенде. «Абай – ақын емес, ол – ғұлама!» деп жауап берген екен. Замана суреткері Абай жыл мезгілдерінің ауысуын ерекше бағалап, табиғаттың таңғажайып сұлулығын көркем сөздерімен өрнектеген.
Жүргізуші:
В плену минут. Покуда плоть жива,
Ты на ухабах держишься едва.
Не говори: «Он умер!» — он оставил
Другим свои бессмертные слова.
Природа Абая, голос Абая, дыхание Абая – это дыхание времени, голос самого народа. Сегодня голос поэта сливается с нашими голосами, крепнет и набирает новую мощь. Абай был верным сыном своего народа, его неподкупной совестью, его могучим голосом! И стихи Абая звучат сегодня.
Үш тілде Абай өлеңдері оқылады.
Жүргізуші: Особое место в творчестве Абая занимают замечательные философско-этические этюды «Гаклии – Слова назидания». «Слова назидания» уникальны, так как Абай непридерживался какой бы то ни было композиции. Он непринужденно переходит от одной темы в другой от одной темы в другой, от одного жанра к другому. Рассуждения, афоризмы, притчи и диалог – все это вобрали в себя 45 сгруппированных по годам слов-миниатюр
Жүргізуші: Ия, Абай атамыздың 50-ге жуық қара сөздері бар. Олардың көлемі қысқа, бірақ мағынасы терең, мақала, әңгіме түрінде жазылған. Ендеше ұлы бабамыздың ұлағатты сөздерін тағы бір еске түсірейік.
Қара сөздер.
Жүргізуші:
Мою душу взял вчера слух
Залетевшая в наши края,
Столько мыслей навеяла вдруг…
Полюби эту песню, как я.
Абай говорил, что с песней казах открывает дверь в мир и она же его вечный спутник жизни. Что бы не происходило в жизни у казаха – радость ли, горе – он изливает свою душу в песне.
Жүргізуші:
Дала, дала бұл дала селеулеген,
Жырмен ұйықтап, оянған өлеңменен.
Дала деген күйсандық бұл қазаққа,
Абай десе құлағы елеңдеген,- деп Мұқағали айтқандай, Абай — ұлы дала ақыны, жырларында сол даланы суреттеді. Ән «Желсіз түнде жарық ай». Орындайтын Шакетов Александр, қошаметтеп қойыңыздар!
Жүргізуші:
Ол қалдырған күй даланы кернейді,
Ұшқан оттай құс қанатын сермейді.
Тыңдар құлақ тығындалып қалмаса,
Басқа өлсе де Абай сөзі өлмейді.
«Абайдың сөзі – қазақтың бойтұмары. Абайдың мұрасы – қазақтың ең қасиетті қазынасы. Абай өзінің туған халқымен мәңгі бірге жасайды, ғасырлар бойы қалың елін, қазағын жаңа биіктерге, асқар асуларға шақыра береді. Ылайым халқымыз Абай армандаған өмірге жетсін деп тілеймін» деп тілек тілеген екен елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев.
Құрметті қауым! Ұлы бабамыз Абай арман еткен дербестікті ел болып, бақытты ұрпақ біздер болып ел еркіндігін көзіміздің қарашығындай қорғап, ұлт үмітін ақтау жолында әрқайсысымыз аянбай атсалысамыз деп Абай рухының алдында тағзым етеміз. Қазақтың жазба әдебиетінің негізін салушы ұлы классик ақын Абай атамызға арналған әдеби-музыкалық кешімізді Шакетов Александрдың орындауындағы Абай атамыздың «Көзімнің қарасы» әнімен қорытындылаймыз. Көңіл қойып тыңдағандарыңызға рахмет!