Берикханова Н.А., Кажытаева А.К., ағылшын тілі пәні мұғалімдері. Семей қаласы, «№8 көркем-эстетикалық білім беру және тәрбиелеу жалпы орта білім беретін мектеп-кешені» КММ

Ақпараттар ағыны толассыз ағылған өзгермелі өмірге икемді ұрпақ тәрбиелеу – кезек күттірмейтін келелі іс. Ұстаздар қауымының алдында келешегі кемел де жарқын Қазақстанның алған білімдерін қажетінше керегіне жарата алатын, бәсекеге қабілетті, ел тізгінін ұстар азаматтарын тәрбиелеу міндеті тұр.Мерейлі міндеттерді жүзеге асыру барысында оқушыларға сапалы білім мен саналы тәрбие беру үдерісіне басшылық ету,ұйымдастыру аса ыждаһаттылық пен зор жауапкершілікті қажет етеді.

Қазіргі уақытта білім алудың ілгері даму мүмкіндігі зор тәсілдерінің бірі – заманауи телекоммуникациялық технологияларды, атап айтқанда интернет желісін қамтамасыз ететін мүмкіндіктерді қолдана отырып, қашықтан оқыту. Қашықтан оқытудың тиімділігі оған енгізілген педагогикалық мағынамен анықталады, оның түсіндірулерінің ішінде екі түрлі көзқарасты бөліп көрсету керек. Біріншісі, бүгінгі күні кеңінен таралған, қашықтықтан оқыту арқылы мұғалім мен оқушы арасында ақпарат алмасуды білдіреді. Екінші тәсілде қашықтан оқытудың басым бағыты – қазіргі заманғы телекоммуникация құралдарының көмегімен құрылған оқушының жеке танымдылығының қызметі. Бұл тәсіл білім беру субъектілерінің өзара іс-қимылының интерактивтілігін және оқу процесінің өнімділігін қамтамасыз ететін ақпараттық және педагогикалық технологияларды біріктіруді көздейді. Бұл жағдайда ақпарат алмасу және жіберу оқушылардың нәтижелі білім беру қызметін ұйымдастыру үшін көмекші ортаның рөлін атқарады. Оқыту нақты уақытта синхронды түрде жүреді (чат, бейне байланыс, қашықтағы студенттер мен мұғалімдерге ортақ “виртуалды тақталар” және тағы басқалар), сонымен қатар асинхронды (электрондық пошта негізіндегі телеконференциялар).

Сандық құралдарды тиімді пайдалану үшін мұғалімдер олардың функционалдық және педагогикалық мүмкіндіктерін білуі және оларды оқу процесінде дұрыс қолдана білуі керек.

Сандық құралдардың негізгі мүмкіндіктерін толығырақ қарастырайық:

1. Оқушылар мен ата-аналарға маңызды білім ақпаратын беру. Кез келген оқыту форматында мұғалім сыныптың көшбасшысы және басқарушысы болып қалады. Форумдар, мессенджерлер және виртуалды тақталар мұғалімге оқушылармен сөйлесуге, маңызды оқиғаларды еске түсіруге, сонымен қатар оқушылардың ата-аналарымен байланыста болуға көмектеседі.

2. Қашықтықтан оқыту үшін қолайлы жағдай жасау. Қашықтықтан оқыту үдерісіндегі қолайлы жағдайлар – бұл процеске қатысушылардың барлығы дер кезінде, денсаулыққа және жеке өмірге зиян келтірмей, дамуға пайдасы бар ақпарат алмасуы. Бұл жағдайда әлеуметтік желілердегі чаттарды, электронды білім беру жүйелеріндегі файлдарды ескерту және сақтау функцияларын және Интернеттегі әртүрлі бейне кітапханаларды пайдалануға болады.

3. Оқушылармен эмоционалды байланысты сақтау үшін әлеуметтік желілер мен мессенджерлер, бейнеконференциялар, виртуалды тақталар, бұлттық қоймалар мен форумдар қолданылады.

4. Оқушылардың қызығушылығын, белсенділігін, ынтасын дамыту. Оқушы ойнап, таңдап, жаңалық ашу қуанышын сезініп, дербестікті қалыптастыра алса, оқуға деген қызығушылық артады. Оқушылардың назарын аудару, қызығушылықтарын арттыру үшін мұғалімге ойын түрінде жүзеге асырылатын цифрлық құралдар көмектеседі.

5. Өзіндік кәсіби еркіндікті дамыту. Мұғалім мен мұғалімнің еркіндігі – бұл оқушылардың қажеттіліктері мен ынта-жігер деңгейіне қарай оқу-тәрбие мәселелерін шешуге мүмкіндік беретін дағдылар, дағдылар мен білімдер жиынтығы. Сыныпта әрқашанда пәннің негізгі деңгейін ғана қажет ететін балалар болады, сонымен қатар  олимпиадада жеңіске жетуге ұмтылатындар да бар.

Қарастырылған мүмкіндіктерді дұрыс іске асыру арқылы цифрлық білім беру құралдарын пайдаланудың негізгі мақсатына қол жеткізіледі. Сонымен, цифрлық білім беру құралдарын пайдаланудың мақсаты – ақпараттық қоғамда оқушылардың интеллектуалдық мүмкіндіктерін нығайту, білім беру жүйесінің барлық деңгейінде білім сапасын арттыру.

Бүгінгі таңда бірлескен іс-шараларды ұйымдастыруға, кері байланысты қамтамасыз етуге, цифрлық білім беру ортасын құруға және онлайн сабақтарды ұйымдастыруға арналған сандық құралдардың үлкен саны бар. Олардың ең танымалдары: Padlet, Mentimeter, Google Form, Plickers, Kahoot, Quizizz, Google Classroom, Learning Apps, Microsoft Teams, Zoom, Skype.

1. Zoom – бейнеконференциялар мен онлайн жиналыстарға арналған қызметтердің бірі. Бұл құралдың мүмкіндіктері мұғалімге үйден шықпай-ақ сабақты ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Ал студенттер қашықтан оқыту жағдайында оқу үдерісін үзбей оқуын жалғастыруда. Сондықтан қашықтықтан форматта оқу процесін ұйымдастыру кезіндегі мұғалімнің жұмысындағы ең танымал қызметтердің бірі Zoom болып табылады.

2. Google Classroom – мұғалімдерге курстар құруға, тапсырмаларды тағайындауға, қабылдауға, қарап шығуға, оларға түсініктеме беруге және оқушы тапсырмаларын бағалауға мүмкіндік беретін пайдаланушыға ыңғайлы оқу платформасы.Бұл құралдың кең мүмкіндіктеріне қарамастан, бейнеконференция байланысты ұйымдастыру мүмкіндігі жоқ, бұл өз кезегінде мұғалім жұмысындағы үлкен кемшілік болып табылады.

3. Learning Apps – мұғалім дидактикалық бірліктерді құру үшін конструктор ретінде пайдаланатын әртүрлі интерактивті модульдер сериясы болып табылатын қызмет. Бұл қызметте жасалған жаттығуларды сабаққа қосымша материал ретінде пайдалануға болады, бұл интерактивті элементтер арқылы студенттерді оқу процесіне тартуға ықпал етеді, олардың кейбіреулері ойын түрінде беріледі.

4. Kahoot – мұғалімге оқушылардың назарын аудару үшін сабақта ойын элементтерін пайдалана отырып, викториналар мен тесттер құру мүмкіндігін беретін қызмет. Сервиспен жұмыс онлайн режимінде жүзеге асырылады және оқушылардан Интернетке қол жетімді смартфондар болуын және пайдалануын талап етеді, бұл өз кезегінде жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін.

5. Google Forms – кері байланыс пішіндерін, онлайн сынақтар мен сауалнамалар жасауға арналған онлайн қызметі. Бұл қызмет мұғалімнің жұмысын жеңілдетеді, өйткені ол жауаптар бойынша статистиканы жинап, дайындайды. Мұғалімге алынған нәтижелерді қосымша талдаудың қажеті жоқ, бірақ сіз бірден жұмысты бағалауға кірісе аласыз.

6. Padlet – бұл әртүрлі материалдарды сақтауға, ұйымдастыруға және бірлесіп жұмыс істеуге арналған интуитивті, ыңғайлы және көп функциялы қызмет. Ұсынылған тізімде бұл онлайн режимінде бірлескен іс-шараларды ұйымдастырудың жалғыз құралы.

Біз қарастырған ресурстар бүгінгі таңда бар барлық цифрлық білім беру құралдарының тек шағын бөлігі ғана, олар дәстүрлі форматта да, қашықтықтан да оқу процесінде сәтті пайдалануға болады.