Мурзаханов Болатбек Фазиолдаулы,
дене шынықтыру пәні мұғалімі, педагог-сарапшы
ШҚО білім басқармасы
Зайсан ауданы бойынша білім бөлімінің
«Мукарама атындағы мектеп-балабақша кешені» КММ
Спорт әр адамның өмірінде маңызды рөл атқарады. Мұғалімнің өмірінде ол тек физикалық денсаулыққа ғана емес, сонымен қатар жеке тұлғаның дамуына, кәсіби өсуіне және сыныпта жағымды атмосфераны құруға ықпал ететіні сөзсіз. Бұл мақалада спортпен айналысу мұғалімнің өміріне және оқушыларды шабыттандыруға қалай әсер ететінін қарастырамыз.
Спорттың бірінші және ең айқын пайдасы — дене жағдайын жақсарту. Тұрақты жаттығулар салмақты сақтауға көмектеседі, жүрек-тамыр жүйесін нығайтады және жалпы төзімділікті арттырады. Дені сау адам күйзеліске төтеп бере алады және мәселелерді тиімді шеше алады, бұл дегеніміз жұмыс өнімділігініне ықпал етеді.
Ұстаздық – жоғары физикалық белсенділікті, төзімділікті қажет ететін мамандық. Тұрақты жаттығулар жақсы дене жағдайын сақтауға көмектеседі, бұл мұғалімнің сабақта жігерлі және белсенді болуына мүмкіндік береді. Мұғалімнің денсаулығы оның жұмысының сапасына және шәкірттері үшін жасайтын атмосфераға тікелей әсер ететіні анық.
Спорт жоғары тәртіп пен өзін-өзі ұйымдастыруды талап етеді. Табысты спортшылар мақсат қоюды және оларға қол жеткізуді үйренеді, бұл жұмыс орнында да маңызды дағдылардың бірі болуы қажет. Үнемі жаттығулар, режимді сақтау және нәтижелерді жақсартуға деген ұмтылыс кез келген талпыныста жетістікке жету үшін қажетті табандылық пен шыдамдылықты қалыптастырады.
Көптеген спорт түрлері командалық жарысты қамтиды. Топпен қатысу коммуникативті дағдыларды дамытады, бірігіп жұмыс істей білуге және жалпы нәтижеге жауапкершілікпен қарауға әкелетіні анық. Бұл қасиеттер жұмыста өте маңызды, алдыға жылжу көбінесе әртүрлі мамандардың өзара әрекетіне және әріптестермен ортақ тіл таба білуіне байланысты. Спорттық іс-шараларға қатысу, командалық ойындар немесе жарыстар топтық жұмыс пен қарым-қатынас дағдыларын дамытады. Бұл қасиеттер тек оқушылармен ғана емес, әріптестерімен, әкімшілікпен, ата-аналармен жұмыс жасайтын мұғалім үшін маңызды. Топтық жұмыс және ортақ тіл таба білу ыңғайлы және өнімді білім беру ортасын құруға көмектеседі.
Спорт стресске төзімділікті дамытуға көмектеседі. Жарыстар кезінде спортшылар өздерінің эмоцияларын бақылауға және қиын жағдайларда әрекет етуге үйрететін жоғары эмоционалдық стресске ұшырайды. Табысты адамдар жиі күйзеліске ұшырайды, ал мұндай уақытта сабырлы және анық әрекет ету — керемет дағды болып табылады. Мұғалім болу стресстің маңызды көзі болуы мүмкін. Спорт стресті жеңілдетудің, қайта жеңіл сезінуіңіз бен көңіл-күйіңізді жақсартудың тамаша тәсілі. Физикалық белсенділік эндорфиндердің бөлінуіне ықпал етеді, бұл мұғалімдерге эмоционалдық стрессті жеңуге және сабақта позитивті болып қалуға көмектеседі.
Мұғалімдер өз оқушылары үшін маңызды тұлғалар. Спортпен шұғылдану арқылы олар салауатты өмір салтын ұстанып, дене шынықтырудың маңыздылығын үлгі етіп көрсетеді. Бұл студенттерді жаттығуға, өзін-өзі дамытуға және өмір бойына сақталатын салауатты әдеттер жасауға шабыттандырады.
Спорт жүйелілікті, өзін-өзі ұйымдастыруды және табандылықты талап етеді. Бұл қасиеттер ұстаздық қызметте де өте қажет. Спорттық іс-шаралар жоспарлау және уақытты басқару дағдыларын дамытуға көмектеседі, бұл мұғалімдерге оқу процесін тиімдірек ұйымдастыруға және өз мақсаттарына жетуге мүмкіндік береді.
Тұрақты жаттығулар жұмыстағы қысыммен жақсы күресуге, жұмыс пен жеке өмір арасындағы теңгерімді табуға көмектеседі. Ал, спорттық іс-шаралар мұғалімдерге оқу процесі мен жеке өмірі арасындағы теңгерімді ұстауға көмектеседі. Спорт стрессті жеңілдетудің, қуаттандырудың және өнімділікті арттырудың тамаша тәсілі бола алады.
Бұл дегеніміз шаршаудан аулақ болуға және мамандыққа деген қызығушылықты сақтауға мүмкіндік береді. Дене жаттығулары арқылы салауатты өмір салтын орнату, мамандықтағы үйлесімділік пен қанағаттануға ықпал етеді.
Спортпен айналысу қарым-қатынас пен пайдалы байланыстарды құрудың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Спорттық іс-шараларға, клубтарға немесе жарыстарға қатысу, адамдармен кездесуге және кәсіби қызметте байланыстар орнатуға мүмкіндік береді.
Спорт — денені шынықтырудың жолы ғана емес, сонымен қатар өмірде жетістікке жетудің маңызды құралы. Ол жеке қасиеттерді дамытады, денсаулықты нығайтады және пайдалы әлеуметтік байланыстарды қалыптастырады. Спорт – ұстаз өмірінің ажырамас бөлігі, оған да, шәкірттеріне де көп пайда әкеледі. Спорттың маңыздылығын түсінетін жетістікке жеткен адамдар мақсаттарына жетуге және қанағаттанарлық, теңдестірілген өмір сүруге бейім болады. Кез келген адам өзіне жақсы көңіл — күй сыйлайтын, пайда әкелетін спорт түрін таңдай алады, сондықтан уақытты физикалық белсенділікке және салауатты әдеттерді дамытуға арнаған жөн.
Спортпен айналысу арқылы мұғалім өзінің физикалық жағдайын жақсартып қана қоймайды, сонымен қатар оның тиімді және шабыттандыратын тәлімгер болуына көмектесетін жеке қасиеттерді дамытады. Дене шынықтыру — бұл сіздің денсаулығыңыз бен мамандығыңызға, сондай-ақ оқушыларыңыздың болашағына салынған инвестиция екенін есте ұстаған жөн.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Физическая культура и физическая подготовка: Учебник / Под ред. Кикотия В.Я., Барчукова И.С.. — М.: Юнити, 2017
2. Барчуков, И.С. Физическая культура / И.С. Барчуков. — М.: Academia, 2017.
