+7 (708) 440 0179 (WhatsApp)
vko.press@orleu-edu.kz
Дс - Жм: 9.00 - 18.00
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Желілік басылым айына 1 рет қазақ және орыс тілдерінде шығады

ШҚО ақпараттық-педагогикалық газеті
Бүгін: Жұма, 30 қазан 2026 жылы
Осы нөмірден оқыңыз: № 10 - 2026

2000 жылдың қыркүйегінен бастап шығарылады. Куәлік №16323-СИ

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

 

Мұғалімнің аты-жөні :

Ибраева Г.Н.

Бөлімнің атауы:

Сабақ тақырыбы:

Әлемдегі ірі кітапханалар

Кітапхананың пайда болуы

Пәні: қазақ тілі

Күні:

2-тоқсан        

Сабақ: 9   

Сынып:

Тізім бойынша:

Қатысқаны:

Қатыспағандар:

5

     

Оқу мақсаты (оқу бағдарламасына сілтеме)

А4. Шағын көлемді мәтіндердің мазмұнына жоспар құру, соған сүйеніп баяндау.

Ж5. Жазба жұмыстарында жалғаулардың ерекшелігін ескеріп, үндестік заңына сәйкес, орфографиялық нормаларға сәйкес дұрыс жазу; сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілерді орынды қолдану.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:   Шағын көлемді мәтіндердің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар қояды,  Жазба жұмыстарында жалғауларды дұрыс жалғап жаза алады,  жауаптарын қарапайым сөйлемдермен немесе сөз тіркестерімен береді.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:   Мәтін мазмұнына сай жоспар құрастырады. Үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай дұрыс жазады.

Кейбір оқушылар орындай алады:  Жоспарға сай мәтінді баяндайды,  Өмірмен байланыстырады. Сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілерді қояды. 

Тілдік мақсат

Шағын көлемді мәтінге жоспар құрастыру;

Мәтін мазмұны  бойынша өз ойын білдіру.

Жазба жұмыстарында жалғауларды ерекшелігіне сай дұрыс қолдану;

Үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай дұрыс жазу;

Жетістік критерийлері

Шағын көлемді мәтіндердің мазмұнына жоспар құрайды

Шағын көлемді мәтінді баяндайды.

Жазба жұмыстарында жалғауларды дұрыс қолданады

Үндестік заңын біледі.

Сөйлем соңына  тыныс белгілерді дұрыс қояды

Алдыңғы оқу

 

Негізгісөздер мен фразалар:

Кітапхана, Отырар қаласы, ғұндар,  Бұхар тарихшысы.

Сұхбатқаарналғанпайдалыфразалар

Кітапханада қай елдің ғалымдарының шығармалары жинақталған? Кітаптар қай жерге дейін таратылған? Кітапхана қорында алғаш кітаптар қай тілдерде болған?

Талқылауға арналған сұрақ:

Қазіргі кезде кітапханадан кітап алып оқисың ба? Сенің сүйікті кітабың қандай?

 

Қолданылатын әдіс-тәсілдер:

Белсенді оқу, СТО стратегиялары, АКТ

Құндылықтар:

Өмір бойы білім алуға, патриотизмге, ашықтыққа тәрбиелеу.

Сабақ соңында оқушыларда кітап оқудың адам өміріне қажеттілігі бойынша түсінік қалыптасады.

Ресурстар:

Оқулық, грамматикалық кестелер, анықтамалар, тапсырмалар, суреттер, флипчарт қағазы, пағалау парағы, маркер, сөздік

АКТ-мен байланыс:

Таныстырылым, таймер

Пәнаралықбайланыстар:

Тарих, география, этномәдениет, орыс тілі, ағылшын тілі  

Ойлау дағдыларының деңгейлері:

Білу, түсіну, қолдану

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланғанмерзімдер

Жоспарланғаншаралар

Ресурстар

Сабақтың басы

Ынтымақтастықоқу  ортасынқұру

3 минут

Жеке жұмыс

«Күн шаттығын сыйлаймын»

Оқушыларға қағаздарды таратылады, жақсы тілектерін қағаз бетіне  жазады. Тақтаға шығып ватманға жабыстырады.

Сары  стикерлер

Топқа бөлу

3  минут

Оқушыларды  3 топқа «Пазл» әдісі бойынша бөлемін.

 

Тілдік ортасын құру

 

2  минут

Жеке жұмыс

Сұрақ-жауап арқылы тілдік ортасын құру

 «Кезекшінің есебі»

 

Ширату

10 минут

Жұптық жұмыс

 

 

 

 

» Дұрыс-Бұрыс» стратегиясы  өткенді қайталау мақсатында қолданамын. Оқушыларға 2 бағандағы кесте беремін, олар сұрақтардың  дұрыс немесе бұрыс деп белгілеулері керек.

№

Сұрақ

Дұрыс

Бұрыс

1

Абай Құнанбаев ақын

+

 

2

А.Құнанбаев «Жаз», «Күз», «Қыс» өлеңдерінің авторы

+

 

3

«Ғылым таппай мақтанба» өлеңінде оқу, білім, ғылым туралы айтылады

+

 

4

А.Құнанбаев Алматы облысында туған

 

+

5

Абайдың әжесі Ұлжан

 

+

6

«Жаз»  өлеңі  күз мезгіліне арналған

 

+

Бірін-бірі критерий бойынша бағалайды

Бағалау критерийі

№

Дескриптор

Ұпай

Қойылған сұрақтарға жауап береді, карточкаға белгілейді;

1

Оқушылар мұғалім қойған сұрақтарға жауап береді, кәртішкеге  белгілейді;

2 сұраққа жауап берсе;

4 сұраққа жауап берсе;

6 сұраққа жауап берсе;

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

1

 

 

1

 

Жалпы 3 ұпай

 

Қосымша №2

Карточкалар

А.Құнанбаевтың жыл мезгілдері   суреттері

Бағалау парақтары

 

 

Сабақтың мақсаттарын

бірлесіп қою.

4 минут

 

 

«Стоп кадр» әдісі арқылы жаңа тақырыпты болжау

М: Балалар суретте не бейнеленген?

  

О: Кітапхана,  кітап сөрелері.

М: Сурет бойынша қандай сөз немесе сөз тіркестерін айтуға болады? 

О: Кітап,  кітапхана, сөрелер

Сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлерімен таныстыру.

Суреттер

Сабақтың ортасы

 

6 минут

 

Жалпы, жұптық, топтық,

жеке жұмыс

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2мин.

 

2 мин

Үндестік заңы,  орфографиялық нормаларға сәйкес дұрыс жазу, сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілерді қолдану туралы айтып өтемін.  

Мадақтау арқылы бағалау

Сөздікпен жұмыс. «Сканер» әдісі

М. Сабақ тақырыбына қатысты сөздерді есте сақтапалайық (қазақша нұсқасы беріледі, орыс тілінде қайталатып, сөздік арқылы аудармасын сұрау)

Саралау тапсырмалары

Айтылым  

“Сен маған, мен саған” әдісі арқылы жұбыңмен мәтін бойынша сұрақтарға жауап бер.  

Мәтінді 2 рет оқыңыз, сұрақтарға жауап беріңіз.

Сұрақтар:

 1. Әлемдегі алғашқы кітапхана неше  жыл бұрын пайда болған?

2. Кітапхана қорында алғаш кітаптар қай тілдерде болды?

3.  IV ғасырда Римде неше кітапхана бой көтерді?

4.  Ежелгі Египеттегі кітапханалар қайда сақталған?

5.Римде кітапхана  алғаш рет кімнің бастамасымен ашылған?

Критерий

Дескриптор

Ұпай

Барлығы: Мәтін бойыншасұрақтарға жауап береді   

1-2  сұраққа жауап берсе

 

1ұпай

Көбі: Мәтін бойыншасұрақтарға жауап береді   

2-3 сұраққа жауап берсе

1ұпай

Кейбіреуі:

1-5  сұраққа   толық, дұрыс жауап берсе

1ұпай

Барлығы

 

3 ұпай

 

Сергіту сәті

Сараланған тапсырмалар.

Барлығы: «5-5-1 » әдісі арқылы мәтіннен 5 негізгі сөйлем, 5 сөз тіркесін, 1 негізгі сөзді тауып жазады. Басты сөйлемнің негізінде жоспар құрайды.

 

Көбі: мәтін бойынша жоспар құрайды. жоспарға сүйеніп, мәтіннің  мазмұнын баяндайды.

 

Кейбіреуі: өз бетінше мәтін бойынша жоспар құрайды. жоспарсыз мәтінді баяндап, өз ойын айтады.

 

Бағалау критерийі

Дескрипторлар

Ұпай

Мәтіннен негізгі  тірек сөздерді  тауып жазады.

 

Тыңдалған мәтін бойынша 3 негізгі сөйлемді анықтайды. Сұраққа нақты жауап жазады.

 

Тыңдалған мәтін бойынша 2 негізгі сөйлемді анықтайды. Сұраққа жауап жазады.

 

1

 

 

 

 

 

 

1

Мәтіндегі негізгі ақпаратты анықтайды

Тақырып бойынша 5 сөздің маңызды бөліктерін дұрыс жазады.

Тақырып бойынша 3 сөздің маңызды бөліктерін дұрыс жазады.

 

Шағын көлемді мәтінді баяндайды.

 

Оқшау сөздерге қойылатын тыныс белгілерді орынды қояды.

Оқшау сөздерге қойылатын тыныс белгілерді мұғалімнің немесе сыныптастарының көмегі арқылы  қояды.

 

1

 

 

1

 

 

1

 

2-тапсырма «Ойлан тап»әдісі.

Көп нүктенің орнына тиісті жалғауларды жалғаңыз.  Жалғаудың қай түрі екенін анықтаңыз.

Сөйлемдерді мұқият оқып, соңына қажетті тыныс белгісін қойыңыз.

Әлемде ең қымбат кітап… Леонардо да Винчи жазған

Қазақстандағы ең ірі кітапхананың қай қала…  екенін білесің бе

Кітап… соңғы бетінде бір ғана сөйлем жазылған: «Білім —  дүниенің ең үлкен қазынасы»

Қай құрлықта саны жағынан ең аз кітапхана…  бар

Бил Гейтс  Леонардо да Винчи  кітаб… сатып алыпты.

Критерий

Дескриптор

Ұпай

Жалғауларды орфографиялық нормаға сай қолданады.

Сөздерге сөйлем мағынасына қарай жалғауларды жалғап жазады

1

Сөйлем соңына  тыныс белгілерді дұрыс қолданады.

 

Жалғаулардың қай түрі екенін ажыратады .

 

 

Сөйлем соңына қажетті тыныс белгісін қояды

 

1

 

 

 

 

 

1

 

Барлығы

3

1. «Жүзімнің шоқтары» әдісі. Топ мүшелері мәтін бойынша орфографиялық нормаға сай жалғауларды жалғап, қолданады. Сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілерді дұрыс қоя біледі.

Тірек сөздерді, өзі теріп жазады. Олармен мәтін мазмұнына жоспар құрайды.

3- тапсырма

Критерий

Дескриптор

Ұпай

Мәтінді бөлімдерге бөледі

3 бөлімге дұрыс  бөледі

2 бөлімге дұрыс  бөледі

 

1

 

1

Мәтіннің мазмұнына жоспар құрады

Тыныс белгілерді дұрыс қояды

1

Мәтінге дұрыс жоспар құрып, бөлімдеріне ат қояды

Жоспарды дұрыс құрайды

1

 

Кесте, сызба

 

 

 

Бағалау парағы, флипчарт қағазы, маркер, сөздік, грамматикалық кестелер

 

 

Кітапхананың пайда болуы

                       Әлемдегі алғашқы кітапхана 8000 жыл бұрын пайда болған. Ежелгі Месопатамия тұрғындары тақтайшаларға балшықты жіңішке «сына» деп аталатын таяқшалармен жазған екен. Осы кезден бастап кітапхана тарихының алғашқы беті ашылған.

                         Ежелгі римдіктер өзгеше үлгіде кітапхана салуды ойластырады. Юлий Цезарь кітапхана ісіне кірісіп, жобасын жасайды.  Римнің бақуатты тұрғындары кітапханаларды арнайы кедей отбасыларға пайдалануына жағдай жасайды.  IV ғасырда Римде 28-ге жуық кітапхана бой көтерді. Ғалымдардың айтуынша, кітапхана қорында ғұндардың өздері өз тілінде жазбалар қалдырып, географиялық карта сызған деседі.

Отырар кітапханасы  ең ірі кітапханалардың бірі болған.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтыңсоңы

 2мин

Бағалау.

Бағалау парағы бойынша өзін-өзі бағалау

Бағалау парағы

Рефлексия

2 мин

Смайликтер арқылы оқушылар сабақтан алған әсерін білдіреді

Смайликтер, стикер

Қалыптастырушы бағалау

2 мин

Оқушылар топ бойынша бір-біріне баға береді, мұғалім қорытындылайды

 

Үйгетапсырма беру

 

3 минут

Сұхбат құру.

Кітапхана, кітап оқу, пайда болу, алғашқы сөздерін орыс, ағылшын тіліне аудару.

Мәтінді мазмұндау.

 

Керібайланыс

2 минут

Жеке

«Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі бойынша мұғалім оқушыларға кері байланыс айтады

 
         
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on google
Google+
Share on vk
VK
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on telegram
Telegram
Share on skype
Skype