+7 (708) 440 0179 (WhatsApp)
vko.press@orleu-edu.kz
Дс - Жм: 9.00 - 18.00
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Желілік басылым айына 1 рет қазақ және орыс тілдерінде шығады

ШҚО ақпараттық-педагогикалық газеті
Бүгін: Жұма, 30 қазан 2026 жылы
Осы нөмірден оқыңыз: № 10 - 2026

2000 жылдың қыркүйегінен бастап шығарылады. Куәлік №16323-СИ

Қысқа мерзімді сабақ жоспары #2

 

Мұғалімніңаты-жөні

Мукашева Ф.Г.

Контекст:

Сабақ тақырыбы:

3. Жердегі климаттың өзгерістер

Жаңбырдың түрлері(10)

Пәні: қазақтілі мен әдебиеті

Күні:30.07.17

1-тоқсан

Сабақ: № 40,

Сынып:

Тізім бойынша:

Қатысқаны:

Қатыспағандар:

7 «Р»

12

12

0

Оқумақсаты

ТБ2 Жазба жұмыстарында ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру

О6 Тақырып бойынша деректер қолдана отырып, мәтінде көтерілетін мәселеге өз ойын дәлелдеп өткізу

Сабақ мақсаттары

Оқушылардың барлығы мынаны істей алады:кесте бойынша жазба жұмыстарында ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемдерді таба алады және мәтіннің негізгі ойын  таба алады

Оқушылардың көбі мынаны істей алады: жазба жұмыстарында ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемдерді ажырата алады және мәтінге сүйеніп сұрақтарға жауап береді, көтерілген мәселелерге өз ойын дәлелдеп айта  алады

Оқушылардың кейбіреулері мынаны істей алады: жазба жұмыстарында ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыра алады және  өз бетінше мәтінде көтерілетін мәселе бойынша өз ойын дәлелдей алады

Тілдік мақсат

1.Тірек сөздер көмегімен мәтін құру

2.Мәтіннің негізгі ойын анықтау

3 Сұрақтарға орынды жауап беру

Жетістік критерийлері

Жазба жұмыстарында ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыра алады

Тақырып бойынша деректер қолдана отырып, мәтінде көтерілетін мәселе бойынша  өз ойын жеткізе алады

Алдыңғыоқу

 

Негізгісөздер мен фразалар:

Жаңбыр, нөсер, ақжаңбыр, сіркіреген жауын

Сұхбатқаарналғанпайдалыфразалар

-«Жаңбыр» деген ен?

-Жаңбырдың қандай түрлері бар?

Талқылауғаарналғансұрақ:

Жаңбырдың пайдасы мен зиянынеде?

Қолданылатынәдіс-тәсілдер:

«Ғажайып ұяшықтар»,графикалық органайзер («Ассоциация картасы», «Дара диаграммасы», «Хикая картасы»,), болжау әдісі, «Алма ағашы», «Өкіл» стратегиясы

Құндылықтар:

Еңбек және шығармашылық, өмір бойы білім алу

Ресурстар:

Оқулық, грамматикалық кестелер, анықтамалар, тапсырмалар, суреттер, флипчарт қағазы, бағалау парағы, маркер, сөздік

АКТ-мен байланыс:

АКТ (аудио-тыңдалым), таймер, интербелсенді тақта

Пәнаралықбайланыстар:

География, орыс тілі, математика, музыка

Ойлау дағдыларының деңгейлері:

Жинақтау, бағалау

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланған мерзімдер

Жоспарланған шаралар

Ресурстар

Сабақтың басы

Ынтымақтастық

оқу

ортасын

құру

3 минут

Бүкіл сыныппен жұмыс

«Шаттық» шеңбері» әдісі бойынша психологиялық ахуал тұғызу. Оқушылар орындарынан тұрады «Шаттық шеңберін»  құрып, өлең сөзін айтып, жақсы тілек тілейді.

Амансың ба, алтын күн!

Амансың ба, көк аспан!

Амансың ба, достарым!

Сабағымызды бастайық

Жамандықты тастайық!

 

Тілдік ортасын құру

2 минут

Жеке жұмыс

 

 

 

Бүкіл сыныппен жұмыс

Сұрақ-жауап арқылы тілдік ортасын құру

«Кезекшінің есебі»

-Сыныпта кім кезекші?

 -Сыныпта мен кезекшімін. Қазір қазақ тілі сабағы. Сыныпта оқушылар түгел.

-Бүгін нешесі?

-Қазір қандай жыл мезгілі?

-Бүгін ауа-райы  қандай?

-Үйге қандай  тапсырма  берілді?

Сыныпты сурет бойынша 3 топқа бөлу.

1 — топ «Ақ жаңбыр»

2 -топ «Нөсер жаңбыр»

3- топ «Сіркіреген жауын»

 

 

 

 

 

 

 

 

Ширату

5минут

Жұптық жұмыс

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Ғажайып ұяшықтар» әдісі бойынша жұмыс жүргізу.Әр ұяшыққа 1 сұрақ және әр оқушы өз қалауынша ұяшықты таңдап алады. Бұл бөлімде жеңілден күрделіге қарай сұрақтар қойылады.

 

1сұрақ

4 сұрақ

7сұрақ

10 сұрақ

2сұрақ

5 сұрақ

8 сұрақ

11 сұрақ

3 сұрақ

6 сұрақ

9 сұрақ

12 сұрақ

1 сұрақ.Сөйлем деген не?

2.Салалас құрмалас сөйлемнің түрлерін айт.

 

3 Дұрыс,бұрыстығын анықта.

Құрмалас сөйлем.Екі немесе бірнеше жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіреді.

дұрыс

бұрыс

4.Сөздер мен сөз тіркестерін аудармасымен сәйкестендір.

 

а

Салалас құрмалас сөйлем

1

Простое предложение

а

Төлемақы

1

планирует

ә

Жай сөйлем

2

Противительное сложносочиненное предложение

ә

Жоспарлайды 

2

оплата

б

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем

3

Сложносочиненное предложение

б

Жиынтығы

3

составить список

5 Ыңғайлас салалас құрмалассөйлемнің жалғауларын айт.

6. Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемнің жасалу жолы?

7.Салалас құрмалас сөйлемнің неше түрлері бар?

А

7

 B

8

С

9

D

10

E

11

8.Екі жай сөйлемнен ыңғайлас  салалас құрмалас сөйлем құр.

Қар жауды. Күн жылынды.

Биыл ауылда болдым. Ағамның үйіне бардым.

9. Екі жай сөйлемнен қарсылықты салалас құрмалас сөйлем құр.

Жаңбыр жаумады . Күн суынды.

10. Екі жай сөйлемнен түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем құр.

11. Сөйлемнің түрін анықта

Боран соқты, бірақ біз сапарға шықтық.

12   Cөйлемнің түрін анықта.

1)Жаңбыр жауды да күн суыды.

 

Сабақтың мақсаттарын

бірлесіп қою.

5 минут

 

Жалпы

-Балалар,  мына аудио – тыңдалымды мұқият тыңдаймыз.

Сабақтың  тақырыбын  бірлесіп  анықтау

— Бүгінгі сабақ не туралы  болуы мүмкін?

Болжау әдісі-кілт сөздерді оқылымға дейін пайдаланып, мәтін мазмұнының не туралы болатындығын алдын-ала болжап білу.

Сабақтың тақырыбын анықтайды.

Сурет арқылы сабақтың мақсаттарын бірлесіп қою.

 

-Қалай ойлайсыңдар, бүгінгі сабағымыздың мақсаты не?

-Сұрақтарға жауап береміз.

-Оқимыз.

— Өз ойын дәлелдейміз.

https://deti-online.com/pesni/zvuki-prirody/zvuki-dozhdya-grozy-dlya-detey/

Аудио-тыңдалымда жаңбырдың дыбысы жазылған

 

 

Сабақтыңортасы

24 минут

 

Жалпы, жұптық, топтық,

Жеке жұмыс

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

барлық оқушылар орындайды

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Бағалау дескрипторлары ұсынылады (интербелсенді тақтада көрсетіледі)

Оқылым дағдысының тапсырмалары:

Барлық оқушылар орындай алады.

 «Ассоциация картасын» пайдаланып  жаңбырдың түрлеріне байланысты мәтіннен сөздерді табу,  негізгі ойды анықтау.

 

Оқушылардың көпшілігі орындай алады.

 «Дара диаграммасын» пайдаланып, мәтіннің негізгі ойын жеткізу, әңгімелеп беру.

 

Кейбір оқушылар орындай алады.

 «Хикая картасы» арқылы мәтіндегі негізгі бөліктерге өз көзқарастарын бүгінгі өмірмен байланыстыру және айту.

 

 

Критерийлері

Дескрипторлар

Ұпай

мәтіннен сөздерді табады,  негізгі ойды анықтайды.

 

 1 Жаңбырдың түрлеріне байланысты мәтіннен сөздерді тапса

2.Негізгі ойды дұрыс анықтаса.

3.Орфоэпикалық нормасын сақтаса.

1

 

 

 

 

1

 

 

1

мәтіннің негізгі ойын жеткізеді, әңгімелеп береді

1.Негізгі ойды дұрыс жеткізсе.

2.Орфоэпикалық нормасын сақтаса.

3.Сөздердің сөйлемдегі орын тәртібі сақталса.

1

 

1

 

 

 

1

мәтіндегі негізгі бөліктерге өз көзқарастарын бүгінгі өмірмен байланыстырады және айтады.

 

1.Өз көзқарастарын бүгінгі өмірмен байланыстырса.

2.Өз ойын нақты жеткізсе

1

 

 

 

 

 

1.

Барлық ұпай саны

 

8

 

2-тапсырма.

 «Өкіл» стратегиясы

   Әр топ өздерінің бөліктерінен үш сұрақ дайындайды, сұрақтардың жауаптарын жазады.

   Топтан бір өкіл тағайындалады.

Келесі топқа жіберіледі. Өкілдің міндеті:      негізгі үш сұрақты, үш жауапты тусіндіру; өзіде сол топтың сұрақ-жауабымен танысу.

    Қарама қарсы топтың сұрақтарын мұғалім қояды, топтар жауап береді

Бағалау парағы,  кластер, флипчарт қағазы, маркер, сөздік, грамматикалық кестелер

 

 

 

https://kk.wikipedia.org/wiki/жаңбыр

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың соңы

4 минут

Топтық

Бағалау.

«Алма ағашы» әдісі бойынша оқушыларға  түсті алма беріледі. Сабақ соңында оны алма ағашына ілу керек. Жасыл түсті алма – мен бүгін бәрін жақсы орындадым деп ойлаймын: менің көңіл – күйім көтеріңкі. Қызыл түсті алма – мен тапсырманы орындай алмадым, көңіл – күйім жоқ.

 

Үйге тапсырма беру

1 минут

Оқушылардың барлығы мынаны істей алады:

Cұхбат құру.

Оқушылардың көбі мынаны істей алады:

 Қазақ, ағылшын тілінде диалог құрастыру

Кейбір оқушылар орындай алады:

Мәтінді мазмұндау.

 

Кері байланыс

1 минут

Жеке

«Екі жұлдыз. бір тілек» оқушылар стикерлерге өз ойларын жазып іледі

 

Рефлексия

 1 мин

«Чемодан, ет тартқыш, себет»

 

 

 

 

Оқушы

 

аты-жөні

 

 

 

 

 

 

 

Алған білімім ,естіген ақпаратым мен үшін өте маңызды,өмірлік тәжирбеме қажетті,сондықтан өзіммен бірге алып кетемін

Бұл мәселені әлі де ой елегінен өткізіп,тереңірек түсінуім үшін әрекет етуім қажет.

Маған бұл

 ақпарат қажет емес,жадымда

 оған

орын жоқ,

сондықтан да

 лақтырып

тастаймын.

 

 

Бағалау

 

Оқушы деңгейіне қарай саралап оқыту даму деңгейіне қарай тапсырма бердім

Сынып

Оқушының аты-жөні

Тапсырма

7

Иванов Павел.

« Жаңбыр жауды да күн суыды.» сөйлемге талдаужасау.

 

 

Тусупов Рамазан.

Жаңбырдың пайдасы мен зияны неде?

 

 

Ягубова С.

 

Рефлексия

Сабақ міндеттері орындалды ма?

иә

 

Білім алушылар бүгін не үйренді?

Жазба жұмыстарында ыңғайлас, қарсылықты, түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыруды үйренді

Тақырып бойынша деректер қолдана отырып, мәтінде көтерілетін мәселеге өз ойын дәлелдеп өткізуге үйренді

иә

 

Сабақтағы ахуал қандай болды?

жақсы

 

Уақыт есебінен ауытқулар болды ма?

жоқ

 

Жоспарға қандай өзгертулер енгізілді?

жоқ

 

Жетістік критерийлері

Жетті

Жеткен жоқ

— мұғалімнің көмегімен басталған диалогты жалғастырады

— басталған диалогты өздігінен құрайды

— мәтіннің негізінде диалогты өздігінен құрайды

12 оқушы жетті

— мұғалімнің көмегімен сұрақтараға жауап береді

 

жоқ

         

Қосымша ақпарат

Қосымша №1

https://deti-online.com/pesni/zvuki-prirody/zvuki-dozhdya-grozy-dlya-detey/

Қосымша №2   мәтін

https://kk.wikipedia.org/wiki/жаңбыр

Жаңбыр — бұлттан бөлініп жерге түсетін атмосфералық сұйық тамшылардың жиынтық атауы.
Тамшылардың диаметрі 0,5 — 7 мм болады. Кейде жаңбыр бұлт арасындағы тым ұсақ тамшылардың бір-бірімен қосылуынан пайда болады. Жаңбырдың бірнеше түрі бар. Ақ жаңбыр — қатпарлы бұлттардан жауады, бірнеше сағаттан бірнеше тәулікке дейін созылады. Нөсержаңбыр — будақбұлттарданқаттыжауып тез аяқталады; олар, көбінесе, төменгіендіктергетән. Диаметрі0,5 мм-денаспағантамшылардысіркіремежаңбырдепатайды, ол, негізінен, қатпарлыбұлттаншығып, өтебаяужауады.[1]

Жаңбыр — атмосфералық сұйық ылғалдың тамшыға айналып жерге себелеп түсуі. Жаңбырдың ұсақ тамшылы түрі: «ақ жауын» немесе «сіркіреген жауын», ал ылғалдың белгілі бір уақытта көп түсуі «нөсер» деп аталады. Қазіргі гидрологиялық есептеулерде жаңбырдың барлық жиынтығы есепке алынады.[2]

Жаңбырдағы өлшем

Зерттеулердің нәтижесі бойынша, жер бетінен секундына 16 миллион тонна су буланып ауаға көтеріледі. Бұл мөлшер жылына 505 триллионды құрайды. Дәл осы мөлшер бір жылда жер бетіне жауатын жаңбырдың да мөлшері екендігі таңдандырады. Яғни, су әрдайым белгілі бір тепе-теңдікте айналып тұрады. Егер бұл тепе-теңдікте өзгеріс туа қалса, әлемде үлкен экологиялық ауытқулар белең алып, тіршіліктің тоқтауына әкеліп соғу да бек мүмкін. Жаңбырдағы мұндай аса бір шебер өлшем тек оның мөлшерінде ғана емес, сонымен қатар жерге түсу жылдамдығын да байқалады. 187 сөз

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on google
Google+
Share on vk
VK
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on telegram
Telegram
Share on skype
Skype