«Жеті Жарғы». Ұлы билер - Ақпараттық-педагогикалық газеті "Ұстаз Әлемі"

«Жеті Жарғы». Ұлы билер

Абильмажинова Г.С., «Ломоносов атындағы орта мектептің» тарих пәні мұғалімі, Зайсан ауданы

Күні:	Пәні: Қазақстан тарихы	Мұғалімнің аты-жөні: Абильмажинова Г.С.
Сынып: 7 А	Қатысушылар саны:	Қатыспаушылар саны:
Сабақ тақырыбы	«Жеті Жарғы». Ұлы билер
Оқу мақсаты	Тәуке хан билігі кезіндегі хандық билікті нығайтуға бағытталған тың өзгерістерді түсінеді; Жеті жарғының жасалу жолдарына назар аударады; XVII ғ екінші жартысында әлсіреген қазақ хандығын нығайтып, сыртқы жауға қарсы күрес жүргізуде Ұлы билердің қосқан үлестері қарастырылады.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар: Жеті жарғы заңдар жинағының ережелерін көрсетеді.
Оқушылардың басым бөлігі: Бір тудың астына біріккен мықты мемлекет болған болғандығын дәлелдейді.
Кейбір оқушылар: Тәуке хан билігі кезіндегі хандық билікті нығайтуға бағытталған тың өзгерістерді түсіндіреді.

Тілдік мақсат

Оқушылар:
Жеті жарғы заңдар жинағының мазмұнын түсіндіреді.
Негізгі сөздер мен тіркестер:
«Жеті Жарғы»
«Хандық кеңес»
«Билер кеңесі»
Билер
Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:
«Жеті жарғы» заңдар жинағы, Қазақтың ұлы билері – Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би, мемлекетті басқару ісінде … орын алды.

Алдыңғы сабақ (білім)

Тәуке ханның билігі. Қазақ-жоңғар, қазақ-орыс қатынастары

Жоспар:

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған іс-шаралар (жаттығулар)

Ресурстар

Басталуы
2 мин

Ортасы.
35 мин

Аяқталуы
8-мин

2. Үй тапсырмасын сұрау (3 минут)
1) Жәңгір ханды неліктен «салқам» деп атаған?
2) «Орбұлақ» шайқасының басқа шайқастардан ерекшелігі қандай?
3) Тәуке хан «Билер кеңесін» не үшін құрды?

3. Жаңа тақырып қысқаша баяндалғаннан кейін, оқушылардың өзіндік жұмыс атқарып, тақырыпты игерулері үшін «Ойлан-Жұптас-Бөліс» әдісін қолданамыз.

Сыныпты төрт топқа бөліп, әрқайсына сұрақтар беріледі:

1-топ — «Жеті жарғы» деген не? Ол бойынша қоғамның даулы мәселелері қалай шешілді?
2-топ — Тәуке хан өзінің ішкі және сыртқы жағдайын жақсартуда қандай шараларды қолданды?
3-топ — Ұлы билердің қазақ қоғамындағы рөлін қалай түсінесіңдер?
4-топ — Билердің өмірі мен қоғамдық қызметі туралы айтып беріңдер.
— Алдымен оқушылар ойланып, әр қайсы жеке жауап жазады.

— Оқушылар жұптарға бөлініп, өздерінің ең үздік деген жауаптарын біріктіреді.

— Оқушылар өздерінің жаңа жақсартылған жауаптарымен сыныппен бөліседі.

Қосымша әдебиеттерді пайдаланып, қазақтың үш биі туралы көрініс көрсетіледі. Мұндағы мақсат – ұлы билеріміздің жауға қарсы күрес жүргізуде елдің басын біріктірген қызметтері мен тапқырлық, шешендік, өсиет сөздерін айтып, оларды дәріптеу.

7 «А» сыныбына тапсырма: Дана билеріміздің нақыл сөздері жазылған қағаздарды таратып, оқушыларға талдауға ұсынылады.

4. Өзіндік жұмыс.

«Жеті жарғының» бөлімдері	Мәні мен мазмұны

Кері байланыс: Сабақтан алған әсерлерін ауызша айтып беру ұсынылады.

Оқулық

Хрестоматия