+7 (708) 440 0179 (WhatsApp)
vko.press@orleu-edu.kz
Дс - Жм: 9.00 - 18.00
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Желілік басылым айына 1 рет қазақ және орыс тілдерінде шығады

ШҚО ақпараттық-педагогикалық газеті
Бүгін: Сәрсенбi, 28 қазан 2026 жылы
Осы нөмірден оқыңыз: № 10 - 2026

2000 жылдың қыркүйегінен бастап шығарылады. Куәлік №16323-СИ

Қара індет шаруалар көтерілістері мен феодалдық соғыстардың басты себебі болды ма?

Жанасова Гульнур Ермековна, «Құмаш Нұрғалиев атындағы гимназия» КММ-нің тарих пәні мұғалімі, Күршім ауданы

ҰМЖ тарауы: 2С бөлімі
ХІҮ ғасыр-ХҮІ ғасырдың бірінші жартысындағы ортағасырлық еуропалық қоғам.

Күршім ауданы, «Құмаш Нұрғалиев атындағы гимназия» КММ

Күні

Мұғалімнің аты-жөні: Жанасова Гульнур Ермековна.

Сынып. 6 ( 7)

Қатысқандар –

Қатыспағандар –

Сабақтың тақырыбы

 Қара індет шаруалар көтерілістері мен феодалдық соғыстардың басты себебі болды ма?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

6.3.2.

2 .-У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің себептері мен маңызын анықтау;
6.3.1.4.- феодалдық соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы арасында байланыс орнату

 

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар: У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің себептері мен маңызын анықтау; феодалдық соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы арасында байланыс орнату.

Оқушылардың басым бөлігі: У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған көтерілісітің қара індетпен байланысын анықтау, феодалдық соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы арасында байланысты сипаттау.

Кейбір оқушылар: У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің салдарын қарастыру, феодалдық соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы арасында байланысты талдау.

Бағалау критерийі

 -У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің себептері мен маңызын көрсетеді;

— Феодалдық бытыраңқылық пен орталықтанған мемлекеттің ерекшеліктерін көрсетеді;

Тілдік мақсаттар

Көтерілістердің себептерін анықтайды (оқылым, айтылым).

Франция мен Англиядағы шаруалар көтерілісінің ерекшелігі мен ұқсастықтарын айқындайды (жазылым).

көтерілістердің салдарын талқылайды (тыңдалым).

Пәнге қатысты лексика мен терминология.

 Қара өлім, Жакерия көтерілісі, Уот Тайлер көтерілісі. 100 жылдық соғыс. Жак Фруассар.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер

Талқылауға арналған тармақтар:

 Қара індет Еуропадағы жағдайды ушықтырды , өйткені ….

Сіз неліктен ….. екенін айта аласыз ба?

….. неліктен шаруалар көтеріліске шықты?

Жазылым үшін пайдалы сөз тіркестері

….. әлеуметтік/экономикалық/саяси/ факторлар
көтеріліске ықпал етті, себебі …….

Құндылықтарға баулу

Орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы алғышарты негізінде жалпы «Тәуелсізідк және Астана» құндылығына баулу

Пәнаралық байланыс

 Жаратылыстану

Осы пәндерден алған білімдерімен пәнаралық байланыс жасаймын.

Алдыңғы білім

 Рим империасының ыдырау себептерін анықтау жіктеу «империя» ұғымын білу және пайдаланып, соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы арасында байланысты сипаттап түсіндіру

Сабақтың барысы
Концеп /себеп пен салдар/

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы 10мин

 2 мин

5мин

 

 

 

                     

 

3 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ұйымдастыру шаралары (сәлемдесу, оқушыларды түгендеу)

 

 1-тапсырма /БС/. «Допты қағып ал» тәсілі бойынша үй тапсырмасын текеру:

1. «Қара індет» Еуропға қайдан келді?

2. Еуропа елінің тұрғындарының қаншасы қаза тапты?

3. Бұл індеттің таралу хронологиясы қандай?

4. Неліктен Қара індетті емдеу қиынға соқты.

5. Бұл кезде Еупорпада қандай оқиғалар болды?

6.Қара індеттің халықтың әл-ауқатына, экономикаға, қоғамға, саясатқа қандай әсері болды деп ойлайсыңдар?

 

Топқа топтастыру. Оқушыларды топқа топтастыру үшін саралаудың жіктеу тәсілін қолданып, көтеріліс басшыларының суреттері арқылы құрылымдалған топтарға бөлемін.

1- топ: Уот Тайлер.

2-топ: Гильом Каль.

3 топ. Джон Болл.

—          Балалар неліктен осы сурет бойынша топқа бөліндік деп ойлайсындар?

—          Бұл қандай оқиғаға қатысты?

—          Суретте кімдер бейнеленген?

—          Олар туралы не білгілерін келеді?

—          Сабақтың тақырыбы не туралы деп болжайсыңдар?

Оқушылармен бірге сабақтың мақсатын анықтап, оқу мақсатын хабарлау.

6.3.2.2 .-У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің себептері мен маңызын анықтау;

6.3.1.4.- феодалдық соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы арасында байланыс орнату.

Бүгінгі сабағымыз өткен сабағымыздың жалғасы болып табылады.

 

 

 

 

 

 

 

У.Тайлер, Г.Каль, Дж.Болл суреттері

 

Топқа котеріліс башыларының суреттері, оқулық

 

Сабақтың ортасы

20мин

 

10 мин

     

 

 

 

 

 

 

2мин  

 

 

6мин

 

 

 

 

 

 

2мин

«Дейін-кейін» тәсілі арқылы жаңа тақырыпты бастамай тұрып таратылған параққа тақырып бойынша не білетіндерін толтырады /WWW.CPM.KZ/.

2-тапсырма /Т/: Оқулықтағы мәтінмен «Борт журалы» тәсілі арқылы топта жұмыс жасайды.

1-әрекет. Мәтінді оқып, Борт журналын толтыру.

1 топ. Уот Тайлер көтерілісінің себеп салдары.

2 топ. Жүз жылдық соғыс және Жакерия.

3 топ. Феодалдық соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы /дереккөз арқылы саралау/

 Кестемен оқушылар бұрыннан білетінін, жаңадан білгенін, болжамдар, тың ақпараттарды тақырып арқылы талдап және жазу дағдыларын ашады

Берілген тақырып бойынша бұрыннан білетінім

Мәтінді оқып жаңадан білгенім

Болжамдар

Тың ақпараттар

 

 

 

 

2-әрекет. Әр топ толтырылған «Борт журналын» бүкіл сыныпқа жариялайды.

ҚБ «Плюс, минус, керемет» арқылы топтар бір-бірлеріне кері байланыс береді.

 

3-тапсырма /Жұптық/: Белгілі уақыт аралығында «Шыңға шығу» тәсілі арқылы тапсырмаларды сатылап орындау барысында Астанадағы Бәйтерек монументіне көтеріледі /Алға ілгерілеу тапсырмалары, қарқын арқылы саралау/.

1 саты. У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің салдарын атаңыз.

2 саты. Шаруалар көтерілісіне әсер еткен негізгі және жанама факторларды атаңыздар?

3 саты. Неліктен Қара індет Еуропадағы жағдайды ушықтырды?

4 саты. Франция мен Англиядағы шаруалар көтерілісінің ерекшелігі мен ұқсастықтарын айқындаңыз /жазбаша/.

5 саты. Орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы Мәңгілік Елдің қай құндылығымен байланысты?

ҚБ « Ойлау бутерброды» арқылы жұптар бір-бірлеріне кері байланыс береді.

  • Не жақсы шықты?
  • Не қиындықпен жасалды?
  • Нені жақсартуға болады?

 

 

 

 

 

 

Үлестірме

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың соңы10мин

 

6мин

 

 

 

 

 

 

 

2мин

 

2мин

4-тапсырма. Қалыптастырушы бағалау тапсырмасы.

 Тарихи үдерістің себеп-салдарлық принципі бойынша «Триада» кестесіне көтерілістердің себептері мен салдарын жазыңыздар.

«А» жолағы – тарихи оқиғалардың себептері.

«Ә» жолағы— тарихи оқиғалары.

«Б» жолағы – көрсетілген тарихи оқиғалардың салдарлары.

«В» жолағы-тарихи маңызы.

 

А

?

?

Ә

У.Тайлер көтерілісі

Жакерия көтерілісі

Б

?

?

В

?

?

 

Дескриптор.

У.Тайлер көтерілісінің 2-3 себептерін атайды;

Жакерия көтерілісінің 2-3 себептерін атайды;

У.Тайлер көтерілісінің 2-3 салдарын атайды;

Жакерия көтерілісінің 2-3 салдарын атайды;

1-2 көтерілістің тарихи маңызын анықтайды.

ҚБ. Өзін-өзі бағалау парағы арқылы өздерінің жауаптарын салыстырады, мұғаліммен ауызша кері байланыс жасайды.

Рефлексия. «Дейін-кейін» тәсілі Оқушылар үшін сабақ қаншалықты сәтті болғанын бақылау үшін, тақырып бойынша не білгені туралы алдарындағы «кейін» бағанасын толтырады /WWW.CPM.KZ/.

Үйге тапсырма беру.

Міндетті тапсырма. Көтеріліс ошақтарын кескін картаға түсіріңіз.

Шығармашылық тапсырма. Оқулықтағы /86 бет/ «Джон Боллдың шаруалармен кездесуі» суретінетақырып қойып әңгіме құрастырыңыз.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

/WWW.CPM.KZ/ Оқулықтағы /86 бет/

Саралау – сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырасыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Визуал оқушылар қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін суреттер, слайдтар көрсетемін. Барлық оқушылардың қатысуын қадағалау.

 » Борт журналы» тапсырмасының нәтижесін хабарлау үшін топтағы алымы жоғары оқушылар баяндайды. Топты құрылымдап жіктеймін. Феодалдық соғыстар мен орталықтандырылған мемлекеттердің құрылуы жоспарын геторогенді топқа қосымша дереккөз арқылы саралап беремін.

Белгілі уақыт аралығында «Шыңға шығу» тәсілі арқылы тапсырмаларды сатылап орындауда алға ілгерілеу тапсырмалары, қарқын арқылы саралау іске асады. Жұптың біреуі Ане В оқушы, екіншісі С оқушы.

 Оқушы білімін әр тапсырма орындалған соң қалыптастырушы бағалау арқылы жетілдіріп, түзетіп отырамын. Түсіну дәрежесі бағаланады.

Қалыптастырушы бағалаудың психомоторлық/әлеуметтік аспектісі:

«Допты қағып ал»,

«Плюс, минус, керемет» арқылы топтар бір-бірлеріне кері байланыс береді.

« Ойлау бутерброды» арқылы жұптар бір-бірлеріне кері байланыс береді.

Не жақсы шықты?

Не қиындықпен жасалды?

Нені жақсартуға болады?

 Өзін-өзі бағалау парағы арқылы өздерінің жауаптарын салыстырады, мұғалімнің ауызша кері байланыс жасайды.

«Дейін-кейін» тәсілі арқылы сабақ барысында алға ілгерілеу қадағаланады.

 

Қалыптастырушы бағалаудың танымдық аспектісі: Бағалау критерийі, тапсырмаларға дескриптор ұсынылды.

Денсаулық сақтау педагогикасын, СЭС талаптарын сақтау.

Топқа бөлінген кезде қауіпсіздік ережелерін сақтау туралы ескертіледі.

 Сабақ бойынша рефлексия

  • Сабақ мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма, қолжетімді болды ма?
  • Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқу мақсатына қол жеткізбеген болса неліктен деп ойлайсыз?
  • Сабақ қалай және қандай деңгейде өтті?
  • Жоспарланған саралау дұрыс іске асты ма? (тапсырмалар сәйкес болды ма?)
  • Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?
  • Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма, неліктен?

 Осы жоспарға қандай өзгеріс енгіземін және неге?

 

 

 

             2минут                                                 Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқу мен оқытуға қатысты)

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқытуды да оқуға қатысты)

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекеленген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?

Ресурс 1.Қалыптастырушы бағалау парағы

Бөлім

Тақырып

2С бөлімі — ХІҮ ғасыр-ХҮІ ғасырдың бірінші жартысындағы ортағасырлық еуропалық қоғам.

Қара індет Еуропаны қалай өзгертті.

Оқу мақсаты

6.3.2.2 -У.Тайлер, Г.Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің себептері мен мағызын анықтау.

Ойлау дағдыларының
деңгейі

Білу және түсіну;

 

Бағалау критерийі

У Тайлер, Г. Каль жетекшілігімен болған антифеодалдық көтерілістердің себептері мен маңызын көрсетеді;

Тапсырма

 

 Тарихи үдерістің себеп-салдарлық принципі бойынша «Триада» кестесіне көтерілістердің себептері мен салдарын жазыңыздар.

«А» жолағы – тарихи оқиғалардың себептері.
«Ә» жолағы— тарихи оқиғалары.
«Б» жолағы – көрсетілген тарихи оқиғалардың салдарлары.
«В» жолағы-тарихи маңызы. 

А

?

?

Ә

У.Тайлер көтерілісі

Жакерия көтерілісі

Б

?

?

В

?

?

 Дескриптор. Білім алушылар:

У.Тайлер көтерілісінің 2-3 себептерін атайды;
Жакерия көтерілісі нің 2-3 себептерін атайды;
У.Тайлер көтерілісінің 2-3 салдарын атайды;
Жакерия көтерілісі нің 2-3 салдарын атайды;
1-2 көтерілістің тарихи маңызын анықтайды. 

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on google
Google+
Share on vk
VK
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on telegram
Telegram
Share on skype
Skype